„Gdyński pitawal” odkryje kryminalną historię Gdyni. Wykład już 20 sierpnia

Gdynia ma nie tylko historię portu, modernizmu i dynamicznego rozwoju. W dziejach miasta znalazło się również miejsce na sprawy kryminalne, zagadki i wydarzenia, które przez lata mogły pozostawać mniej znaną częścią lokalnej przeszłości. W czwartek, 20 sierpnia 2026 roku, będzie można przyjrzeć się jej bliżej podczas wykładu „Gdyński pitawal, czyli co pikantniejsze historie z kryminalnej przeszłości miasta”.

Spotkanie odbędzie się w ramach całorocznego cyklu wykładów przygotowanych z okazji 100-lecia Gdyni. Wydarzenie poprowadzi dr Wojciech Wosek, związany z Wyższą Szkołą Administracji i Biznesu w Gdyni.

Początek wykładu zaplanowano na godz. 18:00, a miejscem spotkania będzie aula WSAiB przy ul. Kieleckiej 7. Organizatorzy zapowiadają opowieść o mniej oczywistej stronie historii miasta – tej związanej z przestępczością i sprawami kryminalnymi.

Gdyńska historia ma także swoją mroczniejszą stronę

Kiedy mówi się o historii Gdyni, na pierwszy plan zwykle wysuwają się budowa portu, modernistyczna architektura i rozwój miasta. To właśnie te elementy najmocniej kojarzą się z historią Gdyni i jej przemianą w jeden z najważniejszych ośrodków nad Bałtykiem.

Historia miasta nie kończy się jednak na inwestycjach, architekturze i gospodarce. Za wielkimi zmianami zawsze stały codzienne życie mieszkańców, rozwój kolejnych dzielnic, pojawianie się nowych grup społecznych oraz problemy, z którymi musiało mierzyć się rozwijające się miasto.

Jedną z takich mniej znanych perspektyw jest historia kryminalna Gdyni. Przestępstwa, śledztwa, zagadkowe wydarzenia i reakcje mieszkańców stanowiły część miejskiej codzienności, podobnie jak w innych rozwijających się ośrodkach.

To właśnie do tej strony lokalnej przeszłości ma sięgnąć „Gdyński pitawal”. Wykład może być więc okazją do poznania historii miasta z zupełnie innej perspektywy – nie przez pryzmat jego najbardziej znanych zabytków, lecz przez wydarzenia, które znalazły się na marginesie oficjalnych opowieści.

„Gdyński pitawal” – o czym będzie wykład?

Sam tytuł wydarzenia zapowiada opowieść o „pikantniejszych historiach z kryminalnej przeszłości miasta”. Organizatorzy nie opublikowali jednak szczegółowego programu wykładu ani pełnej listy spraw, które zostaną przedstawione podczas spotkania.

Oznacza to, że uczestnicy dopiero podczas wydarzenia dowiedzą się, które kryminalne historie Gdyni znalazły się w centrum zainteresowania prowadzącego. Taki sposób zapowiedzi pozostawia również element tajemnicy, który dobrze pasuje do tematu spotkania.

Określenie „pitawal” nie jest przypadkowe. Termin ten odnosi się do zbiorów opisów głośnych spraw kryminalnych, przedstawianych w formie opowieści o przestępstwach, ich okolicznościach oraz przebiegu postępowań. Nazwa wykładu sugeruje więc właśnie taki sposób spojrzenia na historię miasta.

W przypadku Gdyni będzie to szczególnie interesujące, ponieważ miasto rozwijało się w wyjątkowo szybkim tempie. W ciągu kilku dekad niewielka miejscowość nadmorska zmieniła się w nowoczesne miasto portowe. Tak dynamiczne przemiany społeczne i gospodarcze również znalazły odbicie w lokalnej historii kryminalnej.

Kto opowie o kryminalnej historii Gdyni?

Wykład poprowadzi dr Wojciech Wosek z Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni. Jest on związany z uczelnią m.in. z tematyką bezpieczeństwa, kryminologii i kryminalistyki.

Doświadczenie prowadzącego jest istotne również ze względu na charakter wydarzenia. Temat nie będzie bowiem wyłącznie kolejną opowieścią historyczną, ale ma dotyczyć konkretnie kryminalnej przeszłości miasta.

Kryminologia pozwala spojrzeć na przestępczość jako zjawisko społeczne, natomiast kryminalistyka koncentruje się m.in. na sposobach wykrywania przestępstw i zabezpieczaniu dowodów. Połączenie tych perspektyw może sprawić, że dawne historie zostaną przedstawione nie tylko jako ciekawostki, ale również jako część szerszego obrazu funkcjonowania miasta.

Dla mieszkańców Gdyni może to być okazja do poznania mniej znanych wydarzeń z lokalnej historii. Szczególnie interesujące mogą okazać się historie, które pokazują, jak zmieniało się miasto i jego mieszkańcy oraz jak na przestrzeni lat wyglądało podejście do przestępczości.

Kryminalne historie jako część historii miasta

Historia kryminalna może być ważnym źródłem wiedzy o codziennym życiu mieszkańców. Dawne sprawy pokazują nie tylko samo przestępstwo, ale również społeczne realia epoki, funkcjonowanie instytucji oraz sposób, w jaki mieszkańcy reagowali na niebezpieczne wydarzenia.

W przypadku Gdyni taka perspektywa jest szczególnie ciekawa. Miasto w stosunkowo krótkim czasie przyciągnęło tysiące nowych mieszkańców i stało się ważnym centrum portowym. Rozwój gospodarczy oznaczał również powstawanie nowych problemów społecznych.

Port, transport morski i intensywny ruch ludzi sprawiały, że Gdynia była miejscem, w którym spotykały się różne środowiska. W historii miasta nie mogło więc zabraknąć również spraw kryminalnych i zagadek, które dziś mogą stanowić interesujący materiał dla badaczy lokalnej przeszłości.

Właśnie dlatego „Gdyński pitawal” może być czymś więcej niż zbiorem sensacyjnych historii. Poszczególne sprawy mogą pozwolić spojrzeć na Gdynię sprzed lat z perspektywy, której zazwyczaj nie znajdziemy w tradycyjnych opowieściach o powstaniu portu czy modernistycznym centrum.

Nie tylko modernizm, port i morze

„Gdyński pitawal” jest częścią większego programu wydarzeń przygotowanych z okazji 100-lecia Gdyni. Jubileuszowy rok to nie tylko koncerty, wystawy czy wydarzenia plenerowe, ale również spotkania poświęcone historii i współczesnym wyzwaniom miasta.

Program wykładów pokazuje, że historię Gdyni można przedstawiać na wiele sposobów. Jedno ze spotkań poświęcone jest m.in. satelitom, nawigacji i bezpieczeństwu na morzu, a kolejne dotyczą zagadnień związanych z cyberbezpieczeństwem.

Wśród sierpniowych wydarzeń nie brakuje również propozycji kulturalnych. Teatr Muzyczny wychodzi poza swoją scenę i w ramach jubileuszowych koncertów pojawia się w gdyńskich dzielnicach. To ciekawy sposób na połączenie obchodów stulecia z życiem kulturalnym miasta.

Miłośnicy historii mogą natomiast zainteresować się projektem Trefl Miniatury, który pozwala zobaczyć Gdynię w niewielkiej skali. Makiety przypominają o budynkach i elementach dawnego miasta, których część nie istnieje już w przestrzeni współczesnej Gdyni.

Pod koniec sierpnia uwagę mieszkańców przyciągnie również Miasto Słowa, które na kilka dni zamieni Gdynię w literackie centrum. Spotkania autorskie, rozmowy i wydarzenia związane z literaturą pokażą kolejną stronę kulturalnego życia miasta.

Gdzie i kiedy odbędzie się „Gdyński pitawal”?

Wykład „Gdyński pitawal, czyli co pikantniejsze historie z kryminalnej przeszłości miasta” odbędzie się w czwartek, 20 sierpnia 2026 roku.

Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 18:00. Spotkanie odbędzie się w auli Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni przy ul. Kieleckiej 7.

Wydarzenie zostało przygotowane w ramach jubileuszowego cyklu wykładów na 100-lecie Gdyni. Organizatorzy wykorzystują rocznicę, aby przedstawić miasto z różnych punktów widzenia i przypomnieć zarówno dobrze znane, jak i mniej oczywiste elementy jego historii.

Dla osób zainteresowanych lokalną historią będzie to propozycja inna niż typowa wycieczka po modernistycznym centrum czy opowieść o powstaniu portu. „Gdyński pitawal” ma skierować uwagę na mroczniejsze karty przeszłości miasta.

Gdynia z wielu perspektyw. Co jeszcze dzieje się w mieście?

Sierpień w Gdyni obfituje w wydarzenia związane zarówno z jubileuszem miasta, jak i jego współczesnym życiem kulturalnym. Warto więc potraktować „Gdyński pitawal” jako jeden z elementów większego kalendarza wydarzeń przygotowanych na ten wyjątkowy rok.

Już 15 sierpnia mieszkańcy i turyści będą mogli wybrać się do Parku Kolibki w Orłowie, gdzie pojawią się artyści Teatru Muzycznego. Plenerowe koncerty są częścią jubileuszowych wydarzeń i pozwalają spotkać artystów poza tradycyjną sceną teatru.

W mieście można również zobaczyć Gdynię sprzed stu lat dzięki projektowi Trefl Miniatury. Miniaturowe modele przypominają, jak wyglądały charakterystyczne miejsca i budynki oraz jak zmieniała się miejska przestrzeń.

Z kolei 26–30 sierpnia Gdynia będzie gospodarzem festiwalu Miasto Słowa. Literatura, spotkania i rozmowy z twórcami stworzą kolejną okazję do poznawania miasta z innej perspektywy.

Wszystkie te wydarzenia pokazują, że 100-lecie Gdyni nie jest obchodzone wyłącznie poprzez przypominanie dat i historycznych faktów. Jubileusz staje się okazją do odkrywania miasta na nowo – również poprzez jego kulturę, codzienność i mniej znane historie.

„Gdyński pitawal” może odsłonić nieznane historie

Historia Gdyni jest znacznie bardziej różnorodna, niż mogłoby się wydawać. Obok opowieści o porcie, modernizmie i rozwoju miasta istnieją również historie związane z przestępczością, śledztwami i wydarzeniami, które z czasem mogły zostać zapomniane.

To właśnie ta mniej oczywista część miejskiej przeszłości stanie się tematem sierpniowego wykładu. „Gdyński pitawal” ma przybliżyć uczestnikom pikantniejsze historie kryminalne związane z Gdynią.

Na razie organizatorzy nie ujawnili pełnej listy spraw, które zostaną przedstawione. Dzięki temu uczestnicy będą mogli poznać je bezpośrednio podczas spotkania i dowiedzieć się, jakie kryminalne tajemnice kryje historia Gdyni.

Jedno jest pewne – będzie to zupełnie inna podróż przez dzieje miasta niż ta, którą znamy z opowieści o budowie portu czy modernistycznej architekturze. Tym razem na pierwszy plan wysuną się mroczniejsze historie Gdyni.

20 sierpnia o godz. 18:00 warto więc zajrzeć do auli WSAiB przy ul. Kieleckiej 7. Być może „Gdyński pitawal” pozwoli odkryć takie karty historii miasta, o których wielu mieszkańców nigdy wcześniej nie słyszało.

Źródła:

Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni, „Wykład akademicki na 100-lecie Gdyni „Gdyński pitawal, czyli co pikantniejsze historie z kryminalnej przeszłości miasta””, dostęp: 12.08.2026.